Auckje Terwindt en Diane Goeree zijn mantelzorgmakelaar. Op een informatiedag in november verzorgden ze samen al een workshop. Ook vertellen ze graag verder over hun werk en hoe zij en hun collega’s overal in het land te vinden zijn.
Informeren
Het korte antwoord op de vraag wat Auckje en Diane doen als mantelzorgmakelaar, is samen te vatten in twee (lange) zinnen. Ze informeren de mantelzorger over wetten en regels, ondersteunen bij gesprekken, regelzaken en het aanvragen van indicaties, hulp en hulpmiddelen. En – heel belangrijk – ze zijn makkelijk benaderbaar (‘korte lijntjes’) en onafhankelijk.
Het langere antwoord gaven ze tijdens een Teamsgesprek. Daarin vertelde Auckje over haar ervaringen in de omgeving van Rotterdam en Diane over die van haar in Drenthe en Groningen. ‘We helpen mantelzorgers, die vaak al overbelast zijn’, zegt ze. ‘Die niet weten hoe en waar ze hulp moeten zoeken en die ook niet altijd nog meer beroep willen doen op hun familie.’
Als voorbeeld noemt ze een mevrouw die al even bezig was met het aanvragen van een persoonsgebonden budget (PGB) en dat niet helemaal voor elkaar kreeg. Op advies van een zorgorganisatie die haar al hielp, kwam ze bij Auckje. ‘Die mevrouw zou een gesprek krijgen over haar aanvraag, maar was echt een beetje in paniek.’ Auckje pakte het op. Ze deed samen met de mevrouw de voorbereiding, ondersteunde haar tijdens het gesprek en hielp daarna met de verdere aanvraag. ‘Ze was er heel blij mee en wilde me niet meer kwijt.’
Eigen regie
Diane heeft soortgelijke ervaringen. ‘Wij zijn een handleiding’, zegt ze, ‘en we ondersteunen mantelzorgers op alle mogelijke manieren.’ Haar ervaring is dat er heel veel kan, maar dat mensen lang niet altijd weten wát er kan. Niet iedereen is ook even digitaalvaardig, ziet ze. En mantelzorgers hebben vaak al zoveel aan hun hoofd dat ze al die ‘regeldingen’ er niet bij kunnen hebben. ‘Wij weten wat wel en niet kan en nemen je aan de hand.’ Maar, zegt ze daar meteen achteraan, ‘zónder het helemaal over te nemen. De mantelzorger houdt altijd zelf de regie.’
Hoelang een mantelzorgmakelaar iemand blijft ondersteunen, verschilt per situatie. Diane noemt als voorbeeld een Wmo-aanvraag. ‘Na zes weken is er een keukentafelgesprek, twee weken later een verslag en dan is het nog wachten tot het aangevraagde geleverd wordt. Vaak ben je zo drie maanden verder.’ Aan de andere kant ondersteunen ze beiden ook mantelzorgers waar ze misschien al wel een paar jaar bij betrokken zijn. ‘Die weten je dan weer te vinden als het nodig is.’
Makelaar, ondersteuner of consulent of…
Auckje en Diane zijn mantelzorgmakelaar. Daarnaast kennen veel gemeenten ook nog mantelzorgondersteuners of mantelzorgconsulenten. En dan is er ook nog de cliëntondersteuner. Het verschil? De mantelzorgondersteuners of consulenten, zijn vaak afgeleid van het maatschappelijk werk, legt Diane uit. Ze zijn er meer als luisterend oor, organiseren informatieve bijeenkomsten of leuke uitjes voor mantelzorgers. ‘Wij zijn ook dat luisterend oor’, zegt Auckje, ‘maar daarnaast nemen wij – als de cliënt dat wil – ook organisatorische dingen en regelzaken over.’
In die regelzaken zit meteen een van de verschillen tussen de mantelzorgmakelaar en de cliëntondersteuner. Beiden zijn onafhankelijk. Maar de mantelzorgmakelaar is gericht op de mantelzorger. Hij of zij is goed op de hoogte van wet- en regelgeving, en van de mogelijkheden voor ondersteuning en het ontzorgen van de mantelzorger. Zodat deze de zorg voor een naaste langer kan volhouden en zich meer kan focussen op andere dingen.
De cliëntondersteuner is bij uitstek iemand die naast de cliënt zit tijdens bijvoorbeeld een keukentafelgesprek. En die meedenkt over welke zorg, hulp of middelen passend zijn en over welke mogelijkheden er voor hem of haar zijn in het zorglandschap.
Vergoeding
Een ander verschil tussen een mantelzorgmakelaar en cliëntondersteuner is de vergoeding. De mantelzorgmakelaar heeft een uurtarief en moet je betalen. Al kennen veel zorgverzekeraars daar een vergoeding voor via de aanvullende verzekering. De cliëntondersteuner is voor de cliënt gratis. Deze wordt betaald door de gemeente. Soms rechtstreeks, soms via onafhankelijke organisaties als Zorgbelang, stichting MEE, Cliënt & Co of andere regionale organisaties.
Ook zijn er organisaties die werken met vrijwillige cliëntondersteuners, zoals Humanitas. Allemaal ondersteunen ze bij vragen die te maken hebben met de Zorgverzekeringswet, de Wmo of de Wet langdurige zorg.
Voor Diane, die ook cliëntondersteuner is, overlappen beide rollen nog weleens. ‘Ik kijk altijd naar het grote plaatje.’ Soms is iemand niet aanvullend verzekerd voor een mantelzorgmakelaar, zegt ze. Of het budget is op. Dan adviseert ze altijd een cliëntondersteuner te vragen. ‘Ik wil namelijk dat mensen geholpen worden, dáár gaat het om.’
Er kan veel, maar…
Beide mantelzorgmakelaars doen uiteraard altijd hun best om iedereen zo goed mogelijk te helpen. Toch kan niet alles, zeggen ze. Vaak krijgen ze voor elkaar wat ze (‘namens onze cliënten’) graag willen. Soms niet. Zo had Auckje laatst iemand waarbij de vergoeding van bepaalde hulp niet helemaal goed was gegaan. De betreffende meneer moest daardoor iets zelf betalen. ‘Die cliënt dacht dat ik dat wel kon oplossen door een PGB aan te vragen, maar dat kan niet altijd. Of dat ik geld uit een of ander potje kon toveren …’ Beiden horen vaak van cliënten hoe blij en opgelucht ze zijn, als ze zijn geholpen. Het is waar ze hun werk voor doen. Van betekenis zijn voor een ander. Of, zoals Diane zegt, ‘wat voor ons klein is, is voor een ander heel waardevol.’
- Mantelzorg.nl of Valtes.eu geven veel nuttige info over mantelzorg
- Vraag in je netwerk gericht of iemand een keer iets kan doen (‘Wie kan er mee naar…?’)
- De beroepsvereniging weet een mantelzorgmakelaar bij jou in de buurt
- Hier vind je ook welke mantelzorgmakelaar wordt vergoed uit jouw aanvullende verzekering
- Heb je meerdere mantelzorgers, kijk dan wie er het best aanvullend verzekerd is voor een mantelzorgmakelaar en overleg of je gebruik kunt maken van die vergoeding. Of gebruik, indien nodig, later ook de verzekering van de andere mantelzorger(s)
- Gebruik het vrij besteedbare bedrag vanuit een PGB voor een mantelzorgmakelaar
Tekst: Anita Harte, Fullquote
Meer informatie over mantelzorg op deze website:
- Klik hier voor een uitgebreid artikel over mantelzorg.