Leven met PH bij extreme hitte of koude
Praktische tips voor elk seizoen
Mensen met pulmonale hypertensie (PH) merken vaak dat hun lichaam gevoeliger reageert op extreme temperaturen. Zowel warmte als kou kunnen ervoor zorgen dat klachten zoals kortademigheid, vermoeidheid of duizeligheid toenemen. Ook kunnen medicijnen en de werking van het hart en de bloedvaten ervoor zorgen dat het lichaam minder goed met temperatuurverschillen omgaat.
Dat betekent niet dat je in de zomer of winter niet naar buiten kunt, maar het is wel verstandig om extra goed naar je lichaam te luisteren en je activiteiten aan te passen wanneer dat nodig is.
โ๏ธ Hitte en PH
Warm weer kan een extra belasting zijn voor mensen met PH. Om je lichaam af te koelen gaan de bloedvaten in de huid verder openstaan en moet het hart harder werken om voldoende bloed rond te pompen. Dat kan leiden tot meer vermoeidheid, duizeligheid, een lagere bloeddruk of benauwdheid.
Tips tijdens warme dagen
โ๏ธ Blijf zoveel mogelijk uit de zon
- Vermijd de warmste uren van de dag (tussen 12.00 en 16.00 uur).
- Moet je toch naar buiten? Zoek zoveel mogelijk de schaduw op.
๐ Houd je huis koel
- Gebruik zonwering, sluit gordijnen en houd ramen overdag gesloten.
- Een ventilator of airconditioning kan prettig zijn.
- Een bevroren fles water voor een ventilator kan voor extra verkoeling zorgen.
๐ง Koel jezelf af
- Maak je gezicht, polsen en nek nat.
- Neem een lauwe douche of gebruik een koel voetenbad.
- Een vochtige handdoek in je nek kan verlichting geven.
๐ Draag luchtige kleding
- Kies voor dunne, lichte kleding.
- Bescherm je hoofd met een pet, hoed of lichte sjaal.
๐ง Doe het rustig aan
- Vermijd zware inspanning.
- Plan activiteiten vroeg in de ochtend of later op de avond.
- Neem voldoende rustmomenten gedurende de dag.
๐ฅ Eet licht
- Kies voor lichte maaltijden met voldoende groenten en fruit.
- Vermijd onnodig koken als dit veel extra warmte in huis geeft.
- Let erop dat voedsel sneller bederft bij hoge temperaturen.
๐ง Let op met vocht en plastabletten
Veel mensen met PH hebben een vochtbeperking.
Ga daarom niet op eigen initiatief extra veel drinken tijdens warm weer. Bespreek altijd met je PH-team hoeveel je mag drinken.
Gebruik je plastabletten (diuretica)? Door de hitte kun je meer vocht verliezen dan normaal. Neem bij twijfel contact op met je behandelteam om te bespreken of een aanpassing van de medicatie nodig is.
๐ Medicijnen en warm weer
Hoge temperaturen kunnen invloed hebben op de kwaliteit van medicijnen.
Bewaar medicijnen daarom altijd op de juiste manier:
- Bewaar medicijnen bij voorkeur onder 25ยฐC, tenzij op de verpakking iets anders staat.
- Bewaar ze op een koele, droge plaats en niet in direct zonlicht.
- Leg medicijnen nooit op een vensterbank of in een geparkeerde auto.
- Gebruik tijdens vervoer eventueel een koeltas.
- Medicijnen die in de koelkast bewaard moeten worden, mogen zo kort mogelijk buiten de koelkast blijven.
- Bewaar medicijnen liever niet in de badkamer vanwege warmte en vocht.
Twijfel je over de juiste bewaartemperatuur? Neem dan contact op met je apotheek.
โ๏ธ Kou en PH
Veel mensen met PH ervaren juist tijdens de herfst en winter meer klachten. Ze hebben het sneller koud, herstellen langzamer van verkoudheden en merken dat hun energie afneemt.
PH-medicijnen verwijden niet alleen de bloedvaten in de longen, maar ook de bloedvaten in de huid. Daardoor verlies je gemakkelijker warmte en kan je lichaam zich minder goed beschermen tegen kou. Daarnaast hebben sommige mensen met PH een verminderde pompfunctie van het hart, waardoor de doorbloeding van de huid afneemt. Ook komen luchtweginfecties in de winter vaker voor, waardoor mensen met PH extra kwetsbaar zijn.
Tips tijdens koude dagen
๐งฃ Kleed je in laagjes
- Draag thermo-ondergoed en warme sokken.
- Gebruik een muts, handschoenen en een sjaal.
- Bedek je mond en neus met een sjaal wanneer je naar buiten gaat. Hierdoor wordt de ingeademde lucht iets warmer.
โ Zorg dat je warm blijft
- Drink warme dranken (houd daarbij wel rekening met je vochtbeperking).
- Gebruik een kruik of elektrische deken als dat prettig voelt.
- Houd je woning comfortabel warm.
๐ถ Blijf in beweging
- Regelmatig bewegen helpt je lichaam warm te blijven.
- Maak, als het lukt, een rustige wandeling.
- Pas het tempo aan en luister naar je lichaam.
๐คง Voorkom infecties
- Houd afstand van mensen die verkouden of ziek zijn.
- Was regelmatig je handen.
- Wees alert op klachten die langer aanhouden of verergeren.
Verkoudheid kan langer duren
Bij mensen met PH kan een gewone verkoudheid of griep meer impact hebben dan bij gezonde mensen.
Verkoudheidsklachten kunnen soms zes tot negen weken aanhouden. Herstel kost vaak meer tijd en luchtweginfecties kunnen zwaarder verlopen.
Neem daarom contact op met je behandelteam als:
- je benauwdheid duidelijk toeneemt;
- je meer vocht vasthoudt;
- je koorts hebt of je erg ziek voelt;
- je twijfelt of je klachten nog passen bij een gewone verkoudheid.
๐ก๏ธ Luister naar je lichaam
Er bestaat geen perfecte temperatuur voor iedereen met PH, maar veel patiรซnten geven aan zich het prettigst te voelen bij een milde buitentemperatuur.
Extreme hitte en kou kunnen tijdelijk meer klachten geven. Door je activiteiten aan te passen, goed voor jezelf te zorgen en op tijd contact op te nemen met je behandelteam bij twijfel, kun je veel problemen voorkomen.
Belangrijk: Deze adviezen zijn algemeen van aard. Heb je vragen over jouw situatie of over je medicatie? Neem dan altijd contact op met je behandelend arts of PH-team.
๐ก Waarom reageert mijn lichaam zo op warmte of kou?
Pulmonale hypertensie (PH) maakt dat hart, longen en bloedvaten minder goed kunnen inspelen op veranderingen in temperatuur.
Bij warm weer โ๏ธ
Om af te koelen verwijdt het lichaam de bloedvaten in de huid. Daardoor kan warmte gemakkelijker worden afgegeven. Voor mensen met PH betekent dit dat het hart vaak harder moet werken om voldoende bloed rond te pompen. Dit kan leiden tot:
- meer vermoeidheid;
- duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd;
- een lagere bloeddruk;
- meer kortademigheid.
Daarnaast verlies je bij warm weer meer vocht door zweten. Als je een vochtbeperking hebt of plastabletten gebruikt, is het extra belangrijk om hier zorgvuldig mee om te gaan.
Bij koud weer โ๏ธ
Veel mensen met PH hebben het sneller koud. Dat heeft verschillende oorzaken.
PH-medicijnen zorgen ervoor dat de bloedvaten wijder blijven. Daardoor verlies je gemakkelijker lichaamswarmte. Bovendien kan het hart bij sommige mensen minder krachtig pompen, waardoor er minder warm bloed naar handen, voeten en huid stroomt.
Ook komen luchtweginfecties in de winter vaker voor. Omdat de longen bij PH al kwetsbaar zijn, kun je sneller ziek worden en duurt het herstel vaak langer.
Iedereen met PH ervaart warmte en kou anders. Luister daarom altijd naar je lichaam en pas je activiteiten aan als dat nodig is.
๐ต Wanneer neem je contact op met je PH-team?
Extreme temperaturen kunnen ervoor zorgen dat je klachten tijdelijk toenemen. Vaak helpt rust nemen of jezelf beschermen tegen warmte of kou. Neem wel contact op met je PH-team als je merkt dat:
- je duidelijk benauwder bent dan normaal;
- je duizelig bent of het gevoel hebt flauw te vallen;
- je snel vocht vasthoudt of in korte tijd aankomt in gewicht;
- je minder kunt doen dan je gewend bent;
- je een aanhoudende koorts of luchtweginfectie hebt;
- je twijfelt of je medicijnen moeten worden aangepast, bijvoorbeeld tijdens een hittegolf.